Typy uli

Typy uli – rodzaje uli pszczelich i ich budowa

Ul to podstawowy dom rodziny pszczelej. To właśnie w nim pszczoły wychowują czerw, gromadzą zapasy pokarmu i przeżywają zimę. Dobrze dobrany ul ułatwia także pracę pszczelarzowi, dlatego wybór jego typu ma duże znaczenie.

W Polsce spotyka się wiele rodzajów uli. Różnią się one wielkością ramki, budową oraz materiałem, z którego zostały wykonane. Każdy system ma swoje zalety, dlatego pszczelarze dobierają ule do sposobu prowadzenia pasieki.

Typy uli ze względu na wielkość ramki

Jednym z najczęstszych sposobów podziału uli jest wielkość ramki. To właśnie od niej zależy organizacja gniazda, ilość miejsca dla pszczół oraz wygoda pracy w pasiece.

Najpopularniejsze typy uli to:

• ul wielkopolski – ramka 360 × 260 mm,
• ul Dadanta – ramka gniazdowa 435 × 300 mm,
• ul warszawski poszerzony – ramka 300 × 435 mm,
• ul warszawski zwykły – ramka 240 × 445 mm,
• ul Langstrotha – ramka 448 × 232 mm,
• ul Ostrowskiej – ramka 360 × 230 mm,
• ul Dadanta zmodyfikowany, czyli wielokorpusowy – ramka 435 × 230 mm,
• ul Apipol – ramka 435 × 115 mm.

W praktyce każdy z tych systemów może dobrze działać, jednak wymaga trochę innego podejścia. Dlatego początkujący pszczelarz powinien wybrać taki typ ula, który będzie wygodny w obsłudze i łatwo dostępny w okolicy.

Typy uli ze względu na budowę

Ule można podzielić także ze względu na sposób rozbudowy. Ten podział jest bardzo ważny, ponieważ wpływa na codzienną pracę przy pszczołach.

Wyróżnia się trzy główne typy uli:

• leżaki,
• stojaki,
• ule kombinowane.

Leżaki rozbudowuje się poziomo. Dzięki temu pszczelarz może pracować bez podnoszenia ciężkich korpusów. Takie ule mogą występować między innymi na ramce wielkopolskiej, warszawskiej lub warszawskiej poszerzonej.

Stojaki rozbudowuje się pionowo, przez dokładanie kolejnych korpusów lub nadstawek. Do tej grupy należą między innymi ule wielkopolskie, Ostrowskiej i Langstrotha. Taki system dobrze sprawdza się w pasiekach, w których liczy się szybka i uporządkowana praca.

Z kolei ule kombinowane łączą rozbudowę poziomą i pionową. Najczęściej wykorzystuje się w nich dodatkowe półnadstawki, które pozwalają oddzielić część gniazdową od miodni.

Typy uli ze względu na materiał wykonania

Ule różnią się również materiałem. Dawniej najczęściej wykonywano je z drewna lub słomy. Obecnie pszczelarze korzystają także z nowoczesnych materiałów, które są lekkie i dobrze izolują rodzinę pszczelą.

Najczęściej spotykane są:

• ule drewniane,
• ule styropianowe,
• ule poliuretanowe,
• ule słomiane,
• barcie, czyli ule wydrążone w pniu drzewa.

Każdy materiał ma swoje plusy i minusy. Drewno jest naturalne i trwałe, natomiast styropian oraz poliuretan są lekkie i dobrze chronią przed zmianami temperatury. Z kolei barcie mają dziś głównie znaczenie historyczne i edukacyjne.

Ule korpusowe

Jednym z najpopularniejszych rozwiązań są ule korpusowe, nazywane również wielokorpusowymi. Składają się one z kilku elementów ustawianych jeden na drugim. Dzięki temu pszczelarz może łatwo powiększać przestrzeń ula wraz z rozwojem rodziny pszczelej.

Ule korpusowe dobrze sprawdzają się w większych pasiekach. Pozwalają na szybką pracę, łatwe przenoszenie elementów oraz wygodne odbieranie miodu. Jednak wymagają też dobrej organizacji i odpowiedniego sprzętu.

W pasiece amatorskiej pszczelarz może wybrać prostszy system. Natomiast w pasiece towarowej większe znaczenie ma wydajność pracy, powtarzalność sprzętu i łatwość transportu.

Budowa ula

Każdy ul składa się z kilku podstawowych części. Razem tworzą one bezpieczne miejsce dla rodziny pszczelej i pozwalają pszczelarzowi kontrolować jej rozwój.

Do głównych elementów ula należą:

• dennica,
• korpus gniazdowy,
• miodnia,
• powałka,
• daszek.

Dennica stanowi dolną część ula. To przy niej znajduje się wylotek, czyli wejście dla pszczół. Korpus gniazdowy jest miejscem, w którym pszczoły wychowują czerw i utrzymują matkę pszczelą. Miodnia służy natomiast do gromadzenia miodu.

Powałka oddziela górną część ula, a daszek chroni całą rodzinę przed deszczem, wiatrem i słońcem.

Elementy ruchome ula

Oprócz głównych części w ulu znajdują się także elementy ruchome. Pszczelarz używa ich podczas przeglądów, karmienia pszczół, odbierania miodu oraz przygotowywania rodzin do zimowli.

Do takich elementów należą między innymi:

• ramki,
• nadstawki,
• kraty odgrodowe,
• zatwory i maty,
• poduszki ocieplające,
• podkarmiaczki,
• wkładki,
• mostki wylotowe,
• powałki.

Dzięki tym elementom można lepiej dopasować ul do siły rodziny pszczelej i pory roku. W praktyce dobry ul powinien być wygodny zarówno dla pszczół, jak i dla pszczelarza.

Jakie ule są w Pasiece Lisieckiej?

W Pasiece Lisieckiej pracujemy głównie na ulach wielkopolskich oraz Apipol. Każdy z tych systemów ma swoje zalety i pozwala na sprawne prowadzenie rodzin pszczelich.

Ule wielkopolskie są popularne, praktyczne i dobrze znane wielu pszczelarzom w Polsce. Natomiast ule Apipol pozwalają na ciekawą gospodarkę pasieczną i wygodną pracę z mniejszą ramką.

Najważniejsze jest jednak nie tylko to, z jakiego ula korzysta pszczelarz. Liczy się przede wszystkim zdrowie pszczół, regularna opieka i dopasowanie pracy do rytmu rodziny pszczelej.